Afscheidsinterview met Pim Dopheide: “Wees een beetje lief voor elkaar”

Herinner je je nog je eerste werkdag bij BUas?
Ik ben eigenlijk altijd een beetje een vreemde eend in de bijt geweest, want ik ben 12,5 jaar in vaste dienst, maar daarvoor was ik freelancer en heb ik heel veel projecten gedaan bij NHTV/BUas. Mijn allereerste dag herinner ik me nog goed: toen mocht ik een eerstejaarsklas begeleiden en dat vond ik best spannend. Ik dacht meteen: wat bijzonder om met jonge mensen te mogen werken. Het was voor mij een hele mooie, nieuwe ervaring.

Weet je nog welke vakken je toen gaf?
Dat was Leisure Management, meer vanuit de projectmanagement-kant. De studenten kregen toen een fictief evenement dat ze helemaal moesten organiseren, met draaiboeken en dergelijke.

Voordat we het over BUas gaan hebben: volgens mij heb je daarvoor ook een rijke carrière gehad. Kun je vertellen wat je eerder hebt gedaan?
Na mijn studie bij NWIT ben ik directie-assistent geworden bij de ANVR, de Algemene Nederlandse Vereniging van Reisbureaus. Vervolgens ben ik directeur geworden van VVV in Den Helder en later van VVV Noord- en Midden-Limburg. Daarna ben ik voor mezelf begonnen met een consultancy- en projectenbureau. Zo heb ik onder andere het fietsknooppuntennetwerk in Nederland mogen introduceren, van planvorming en subsidieaanvraag tot realisatie en onderhoud, echt van A tot Z. Ook heb ik heel wat ad-interim directiefuncties bij VVV's gehad en veel werkzaamheden voor gemeentes, samenwerkingsverbanden en het bedrijfsleven gedaan, altijd als freelancer en altijd in de vrijetijdsector.

En daarna ben je naar NHTV/BUas gegaan?
Guido Aerts en Arend Hardorff hebben mij toen gevraagd om werkzaamheden te doen voor het Kenniscentrum Multifunctionele Leisure Locaties. Dat is ongeveer 12,5 jaar geleden.

Is er de afgelopen jaren veel veranderd?
Zeker. Gelukkig veel goede dingen, maar ook wel wat minder goede. Wat sterk is veranderd, vind ik, is dat we vroeger meer kennis overdroegen aan studenten en dat het nu meer vraag gestuurd onderwijs is. Dat vraagt van docenten ook andere kennis en vaardigheden. Verder zie je natuurlijk dat techniek, automatisering en nu ook AI een heel andere manier van werken en begeleiden met zich meebrengen. We hebben ook corona gehad, waardoor we veel meer zijn gaan thuiswerken en dat zie je nu nog steeds terug. Dat vind ik wel jammer, want dan mis je het contact met collega-docenten en dat contact heb je juist nodig om van betekenis te kunnen zijn voor je studenten.

Merk je ook dat studenten veranderd zijn de afgelopen jaren?
Als je kijkt naar studenten van twaalf jaar geleden en nu, is er een groot verschil. Dat heeft ook te maken met de enorme groei van social media en met de veranderde studiefinanciering. Vroeger zagen studenten hun studie toch meer als hun eerste bezigheid; nu is het vaak hun tweede, derde of vierde bezigheid en hebben ze andere prioriteiten. Dat zie je duidelijk terug. Je moet het natuurlijk een beetje generaliseren, want er waren vroeger ook al goede en minder goede studenten. Ik heb voor mezelf besloten dat je je beter kunt concentreren op studenten die iets willen en die je dus graag verder wil ondersteunen en begeleiden, dan je concentreren op studenten die tevreden zijn met een zesje. Daar haal je zelf ook veel meer energie uit.

Wat is het project of moment waar je de afgelopen jaren het meest trots op terugkijkt?
Ondernemerschap vind ik echt heel leuk: studenten die naast hun studie een eigen bedrijf willen starten of al hebben, daar deed ik BUas-breed coaching werk voor. Daar krijg ik veel energie van. Ook het programma Vernieuwend Leiderschap, dat Diane Nijs heeft opgezet, staat hoog op mijn lijst. Ik ben er trots op dat we dat samen van de grond hebben kunnen tillen. Ik wil hier toch nog even dieper op ingaan. Vernieuwend Leiderschap is de omslag van probleemoplossend "fixing" naar "shaping": condities scheppen waarin organisaties zich als levende systemen zelf vernieuwen. Het is gebaseerd op de complexiteitswetenschap en op imagineering. Het richt zich via reframen, co-creëren en doorbreken op complexe uitdagingen. Van klachten naar krachten en mét mensen in plaats van vóór hen. Wij doen dit met zorginstellingen, gemeenten en regio’s.

Ook ben ik nauw betrokken geweest bij twee minoren en daarbij hebben we altijd veel met het bedrijfsleven samengewerkt. Dat waren heel fijne momenten.

Is er een collega die jouw leven of werk de afgelopen jaren beïnvloed heeft?
Dat zijn er een paar, maar Diane Nijs springt er wel uit. Daar heb ik heel veel mee samengewerkt en veel van geleerd en zij, denk ik, ook van mij, dus dat was echt een win-winsituatie. Vernieuwend Leiderschap is niet eenvoudig te laten landen; dat vraagt een heel andere manier van denken. Verder heb ik ook veel geleerd van, en met veel plezier samengewerkt met, collega's van Leisure & Events Management, zoals Nikki Hendriks, Roeland Bottema, Dorothé Gerritsen, Ronald van Olderen en met nog een aantal anderen. Dat waren mensen waar ik energie van kreeg, waar ik veel mee optrok en bij wie ik met zakelijke of privézaken goed terechtkon. Dat heeft me veel gebracht.

Wat zou je nieuwe collega's die in de toekomst bij BUas starten willen meegeven?
Concentreer je echt op studenten die iets willen. Je kunt het niet voor iedereen leuk maken, dat is gewoon onmogelijk. Luister goed naar collega's, vraag veel aan collega's en blijf dicht bij jezelf. Bereid je zaken goed voor en wees consistent naar studenten toe. Dat zijn basale dingen, maar als je dat al doet, ben je al een stap verder. Durf ook fouten te maken, dat is helemaal niet erg. Ik durf ook gewoon tegen studenten of collega's te zeggen: dat weet ik even niet, ik zoek het op of vertel het je later. Doe die co-creatie met studenten ook gewoon, je hoeft niet alles te weten. En maak plezier, blijf lachen, dat is heel belangrijk.

Wat heeft het werk je gebracht, los van de inhoud van je functie?
Allereerst heel fijne collega's, zelfs vrienden, en dat is heel belangrijk. Het heeft me ook gebracht dat ik anders en vernieuwend naar mezelf kan kijken. Ik zeg bewust ‘vernieuwend’: vroeger was ik best oordelend, ik wilde het goed doen voor de student en vertelde dan al snel wat het beste was om te doen. Maar je moet de student meer in the lead laten en dat niet-oordelen heb ik moeten leren. En dat je heel veel kunt leren van studenten, van collega's en van het werkveld, daar heb ik de laatste tijd meer gebruik van gemaakt.

Nu je met pensioen gaat, krijg je meer tijd voor jezelf. Wat ga je doen?
Vroeger hoorde ik regelmatig van mensen: je hebt een mooie stem, waarom zing je niet? Ik zei dan altijd: zingen? Nee, dat heb ik nog nooit gedaan. Op een gegeven moment dacht ik, laat ik maar eens zanglessen gaan nemen. Dat heb ik gedaan en mijn zanglerares zei: ‘ik weet een heel leuk koor voor je’. Nu ben ik lid van een zangkoor en dat doe ik elke dinsdagavond. Dat vind ik hartstikke leuk en het geeft me veel energie. Ik ben ook budgetcoach geworden. Ik doe vrijwilligerswerk voor mensen die het financieel niet meer kunnen bolwerken of geen overzicht meer hebben, die help ik dan. Verder is Italië mijn tweede vaderland, daar wil ik vaker naartoe en ik wil ook weer meer met mijn Italiaans gaan doen. Daarnaast sport ik veel, nu twee keer per week en dat doe ik samen met wandelen en fietsen.

Wat mis je nu al bij voorbaat, en wat mis je juist helemaal niet?
Ik mis nu al de één-op-één gesprekken met studenten, daar haal ik altijd veel energie uit. Ik zal ook mijn collega's missen, want ik maak graag een praatje of discussieer bij over ons vakgebied. Ook zal ik de campus missen met de vele contacten uit het werkveld. Elke dag met de fiets hiernaartoe, ik woon midden in de stad en dan denk ik weleens: wat een fantastische omgeving is dit toch. Dat ga ik missen. Wat ik niet ga missen, is de bureaucratie die hier is ontstaan. Dat vind ik wel jammer, al denk ik ook dat het nodig is als je groter wordt en meer gaat centraliseren. Maar dat je voor alles heel veel toestemmingen en parafen nodig hebt, dat administratieve gedeelte, dat ga ik zeker niet missen.

Is er nog iets wat je kwijt wil als afsluiting?
BUas heeft goud in handen. Welke hogeschool combineert nu alle facetten van leisure onder één dak? Met docenten die boordevol kennis zitten, met (inter-)nationale studenten, een rijke historie en een prachtige campus die als vanzelf synergie creëert. Een plek waar het werkveld, nationaal én internationaal, dankbaar gebruik van maakt. Dát is wat ons onderscheidt van alle andere hogescholen.  Verder wil ik nog zeggen dat ik trots ben dat ik hier heb mogen werken en dat ik mijn werkgever heel dankbaar ben voor de kans die ik heb gekregen. Ik wil ook mijn collega’s bedanken en natuurlijk alle studenten voor de mooie gesprekken die ik heb gehad en met de vele mensen uit het werkveld. Wat ik ook bijzonder vind: ik heb hier nooit stress ervaren. Ik ga met opgeheven hoofd weg en wens iedereen heel veel geluk, liefde en succes voor de toekomst. Ik kijk met een heel fijn gevoel terug op mijn tijd bij BUas en ik zal het zeker missen. Wees een beetje lief voor elkaar.